Als ik kon kiezen…

wflockIk ben opgevoed met het idee dat ‘een keuze beter is dan geen keuze’, werk voor 95% saaie pap is en 5% krenten en zekerheid zit in een vaste aanstelling, huwelijk en verzekeringen. Toen er in 5 havo uit de zoveelste beroepskeuzetest kwam dat ik alles leuk vond en alles ook wel zou kunnen gaan doen, moest ik dus kiezen. Dat werd een verstandshuwelijk met de HEAO, wat 99% saaie pap is, en een bruisend studentenleven in Enschede (1% hele dikke vette krenten)

Het woord jobhoppen dateert uit het jaar 2000 en ik heb er geheel tegen het voorbeeld van mijn vader in (hij heeft menig lustrum gevierd bij zijn werkgever) vrolijk aan mee gedaan. Het moment dat je ‘werkervaring’ op je CV meer dan 2 pagina’s gaat tellen en je oude loonstroken nodig hebt om te zien wanneer je ergens kwam en ging is het moment dat je niet meer kan ontkennen dat je ‘het nog niet gevonden hebt’. Uiteindelijk kwam de ommezwaai van Sales naar Hulpverlening en van vast contract naar ZZP’er zijn als een ware verlossing en zat ik eindelijk op mijn plek. Halleluja.

In mijn werk merk ik dat veel jonge mensen, leeftijd 28-40, zich met moeite een weg vinden in een oerwoud van regeltjes en overtuigingen. Deels meegenomen uit hun gezin van herkomst en deels zelf verzonnen onder druk van de maatschappij. Braaf lopen ze de eerste jaren het ‘zo hoort het’ pad op om vervolgens rond hun dertigste een mega verkeersplein tegen te komen met een ontelbaar aantal afslagen. Ineens doemt het vage gevoel op dat ze misschien liever een andere kant op zouden gaan dan de geplande A2 naar het zuiden. Als er op dat moment niet al te veel verantwoordelijkheden zijn, is de kans aanwezig dat ze een andere afslag nemen en zo meer hun gevoel gaan volgen. Is de druk van de omgeving, hypotheek en gezin er echter wel dan zie ik vaak dat ze de mogelijkheid om af te slaan negeren en na een kleine dip doorgaan op het geijkte pad.

Is dat erg? Ik vind van niet. Net als in het verkeer sla je niet zomaar even af (uitzonderingen a la gevaar op de weg daargelaten). Eerst besef je ergens anders naar toe wil, dan ga je heel snel na welke afslag je dan het beste kan pakken, je doet wat voorwerk (spiegels), bereid je voor en steekt je hand of richtingaanwijzer uit. Als er ruimte is in het leven dat je leidt en de mensen met wie je bent, verander je van rijbaan en sla je af. Soms gaat het in een wat andere volgorde en is de mate van chaos wat groter maar dit is grof weg hoe het gaat. Alleen kinderen (en dieren) reageren normaliter heel primair (op gevoel) maar dat wordt ons vrij snel afgeleerd immers we leven niet meer in de oertijd en hebben hersens die kunnen inschatten wat de gevolgen zijn van onze acties.

Eenmaal op de nieuwe weg kan het natuurlijk zijn dat je na verloop van tijd toch terug verlangt naar de A2 en dan komen we bij de kern van dit verhaal. Heel vaak hoor ik van mijn klanten dat ze niet terug mogen komen op beslissingen die ze eerder hebben genomen. Eenmaal gekozen, is gekozen. Je blijft bij je keuze hoe dan ook. De reden van deze ‘krapte’ vinden we vaak in opvoeding maar kan ons ook later zijn geleerd. Een negatieve ervaring met ‘terug komen op’ kan zorgen voor angst om dat ooit nog eens te doen.

Ik ben een voorstander van gevoel en verstand gebruiken als er iets besloten moet worden, ik geloof in ‘je keuze een kans geven’ oftewel geef een verandering de tijd om eigen te worden (of niet). Ik geloof echter ook dat twijfel er is om je iets duidelijk te maken. Voor mij is aanhoudende twijfel een soort intern alarm. Blijkbaar mist er nog iets om 100% happy te zijn met mijn gekozen afslag. Naast dat ik van mening ben dat je altijd op een beslissing terug mag komen, vind ik ook dat je de ruimte mag nemen om meerdere dingen te kiezen. Je ooit gekozen opleiding heeft je geleerd wat je kan, niet wie je bent. Ontdekken wie je bent en wat je daarmee kan is wel een reisje waard en daarvoor is het soms nodig om van rijbaan te veranderen en een afslag te nemen. Niet om voor altijd die kant vervolgens op te gaan misschien maar om te ervaren wat nog meer bij je past. Iedereen die ik ken, heeft dit soort ‘wensflarden’ maar vaak uiten we ze niet naar elkaar. Sharing is caring. Het levert mooie gesprekken op en verdiept relaties. Mijn vader heeft moeten wennen aan mijn aanpak en sommige beslissingen afgekeurd op dat moment, echter zien dat ik gelukkig ben met mijn kleurrijke CV, zonder pensioenopbouw (dat is nog wel een puntje) met heel gevarieerd werk (dat ik tot ver na mijn pensioenleeftijd kan doen) veel vrije tijd en een kei van een partner die een deel van mijn passies deelt, heeft hem doen beseffen dat er meerdere wegen mogelijk zijn en zekerheid zit in jezelf.